Hjartedill

Godt gjenles

Tue, 27 Jul 2010 17:25:41 GMT

Hei att! No har eg ikkje blogga på ei stund fordi eg er på ferie i 150-åringen Sandnes, og plantene er ~~trygt~~ plasserte hjå nokre bekjente i Oslo. Eg har høyrt at dei har fått lus, ei nyhende som fell meg tungt om hjartet.

I og med at eg ikkje får tatt bilete av dillen eller dei andre plantene medan eg er her i sandnes har eg tenkt å starta ein ny føljetong her på hjartedill.blogg.no om noko heilt anna. Nemleg Skrekkeleg kitsje og grufullt utsjåande software-synthisizere (SKoGUSS):

fyrst ut er denne:

Australske BV Musics BV31 med tilnamnet Blacksnake. Fryd deg, lesar - er det vel ikkje herleg vemmeleg? Det er noko ved denne som minner meg litt om tidlig 2000-tals MMORPG-ar, og eg trur det er veggane mellom modulane. Er du samd?

/vo:r/

Mon, 24 May 2010 16:03:08 GMT

Som du heilt sikkert veit, og som eg har påpekt opptil fleire gonger i dei siste blogginnlegga er det vår. Og vår betyr ikkje berre såing og odling av dill og andre krydderurter, men òg lesing til eksamnar (<- synkope). Det er fyrst og fremst det, og 17. mai, som har leidd meg til det fatale grepet å ikkje blogga i ei heil veke. Men no kan eg ikkje dy meg lenger, og blir nøydd til å skriva eit lite innlegg.

Jamvel om eg har vore oppteken med eksamenslesing og nasjonaldagsfeiring, har eg funne litt tid til å kjøpa og så endå meir frø!

Her er nokre av frøa eg planta. Frå venstre: koriander, graslauk, sitronmelisse og merian.

Her, mellom persillen og kvitlauken i den andre vindaugskarmen, planta eg koriander og sitronmelisse.

Og her, mellom mynten og oreganoen, planta eg merian.

Her, i denne fine kvite potta, planta eg graslauk. Det trur eg blir fint. No ventar me berre på at det skal ta til å spira.

Apropos spiring: Basilikumen eg planta for to veker tilbake, har tatt til å spire, i masser. Det kom seg, likevel, trass i at det såg mørkt ut ei stund. Timianen har òg vakse.

basilikum

timian

Dillionær

Sun, 16 May 2010 10:51:10 GMT

Tittei, gode lesar! No har det vore lengderekord mellom to blogginnlegg på hjartedill.blogg.no, og det er aldeles ikkje noko å feira. Men noko som er å feira, er 17. mai, som er i morgon, og at det har kome opp nye spirer. Mange nye spirer, faktisk!

Her er ein dillion timianspirer. Namnamnam. Det har òg kome opp endå fleire dillspirer. Som om eg ikkje hadde nok frå før av! Hittil har eg berre sett éi basilikumspire, og det er jo ikkje nok, tenkte eg, og planta fleire basilikumfrø, på ein litt annan måte enn eg planta dei førre, i håp om at det vil gi betre resultat.

Krokodill har framleis fine duskar, som de ser på biletet.

Dill12 har fått ein dusk, og ser ut til å utvikla seg nett som dei andre dillplantene. Ho skal få no av ha namnet Trill, av di ho har tri blad, som du kan sjå på biletet.

Ymse dill.

Dill10 og Dill11.

God 17. mai!

Vår tralala, vår tralala, vår i år! (men kanskje din tralala til neste år?)

Wed, 12 May 2010 16:54:39 GMT

Sola skin i bakkane på den stendig nylagte, tjøresvarte, og relativt reine asfalten i gata vår. Det same gjer ho i vinduskarmen der blomsterpotta står og i blomsterpotta har eg hatt vårreinggjering.

Vårreingjeringa etterlot seg eit stort felt med ubrukt, open mold der det før var eit halvt, daudt timiankratt. Og kva er vel betre enn å bruka høvet, og den ubrukte moldflekken mellom ein basilikumstilk og ein timianbusk til å planta meir basilikum og timian, tenkte eg. Og så gjorde eg det.

mold

basilikumfrø

timianfrø

I tillegg kverka eg så mange bladlus: . . . . . . . . . . .

Vårreingjering

Tue, 11 May 2010 19:15:26 GMT

Vår er ei av mange reingjeringstidspunkt. (Du kan setja kva for ei som helst tidsbeteikning føre -reingjering og du vil ha eit fenomen folk vil kjenna att. Haust-reingjering, sundags-reingjering, pinse-reingjering, osb.) Blomsterpotta vår er ikkje noko unnatak frå denne regelen. Dersom du er ein av mine faste lesarar, hugser du sikkert at det pleidde å vera eit timiankratt attåt dillplantene. (dersom du er ein lesar av nyare kaliber, kan du gå tilbake i tid å lesa innlegget Nabolaget.) Mesteparten av timiankrattet var daudt, sannsynlegvis på grunn av bladlus og/eller vanstell. I alle høve var det prekært å gripa inn å reinska vekk alt det daude, for å gje plass til nytt liv og nye skot, og motverka sopp og lus. Resultate blei at eit kratt blei til ein pynteleg busk. Her får du sjå nokre bilete. (dersom du vil ha ein før-etter representasjon, må du gå til blogginnlegget eg viste til over.)

Timian mot vårljos

Nytt liv av daude gror. Små, friske skot, på ein elles sliten timianplante.

Dyr og dilledusk

Mon, 10 May 2010 19:38:41 GMT

(Foto: Wikimedia Commons)

Denne maurtypen heiter Atta cephalotes, ein type bladskjærarmaur. Alle typar bladskjærarmaur held til i Sør- og Mellom-Amerika. Det eg synst er så fantastisk med bladskjærarmaurene, er ikkje at dei er utruleg flinke til å skjæra blad, men at dei gror sopp under steiner og nedfalne trær, eller i store underjordiske hallar!

Dei skjærer blader som dei tar med ned i tua, der dei bruker dei til å planta sopp på. Dei har utvikla eit slags samarbeid med ein heilt spesiell type sopp som utvinner ei søt saft som maurlarvene et. Maurdrotninga tar seg av plantinga og egglegginga. Dei nyklekka drotningane tar alltid med seg ein liten bit av soppen når dei flyr vekk for å laga seg eigne tuer.

Bladskjærarmaura er utsatte for pukkelfluga, ei parasittfluge som plar leggja egg i bakhovudet til arbeidarmaura. Difor ber dei ofte miniar med seg som vaktar dei (sjå biletet).

Du kan lesa meir om soppgroande maur på denne fine nettsida til Universitetet i Kjøbenhavn og Århus.

Håpar dei held seg i Sør- og Mellom-Amerika og ikkje kjem og skjærer opp dillplantene mine (eller plantar sopp under blomsterpotta)!

No skal du få dagens dill-oppdatering. No synst eg dilleduskane til dillene, som eg snart ikkje kan kalla spirer lenger, har blitt så flotte at eg ville fokusera litt på dei i dag.

Her er duskane til Krokodill, og dusken til Dill6 i bakgrunnen. Ja, eg veit eg hadde bilete av desse i går òg, men eg må berre seia at eg synst Krokodill ser så flott ut for tida, at eg vil visa han litt ekstra fram!

Og her er dusken til Dillefant.

Det var nok dusk for i dag!

Ei stund sidan sist...

Sun, 09 May 2010 20:24:51 GMT

Hei-hå, gode lesar, håper alle har hatt ei fin helg! No har eg latt bloggen i fred i nokre dagar, så no tenkjer eg du er tørst etter oppdateringar frå potta. I tillegg har eg følt at bloggen min kanskje har blitt litt vel einspora. Å skrive berre om dill kvar einaste dag er kanskje litt i meste laget einsformig. Men berre vent! Ideane kokar i det storkjøkenet av fantasi hovudet mitt er (så lenge det får tilstrekkeleg påfyll av kaffi, sjølvsagt).

Men litt dill må me jo likevel ha. Det er jo ikkje utan grunn bloggen heiter Hjartedill, heller!

Her er (frå venstre) Dill6 og Krokodill. Nå byrjer det vel å bli på tide å gje dei siste dillspirene namn. På biletet kan de sjå korleis det andre skotet til Krokodill har vakse fram, og korleis ein kan sjå starten på eit nytt skot hjå Dill6.

Her er Holom, der det tredje skotet held på å bryta fram!

Det får vera nok for i dag. I neste blogginnlegg skal eg fortelja om eit dyr som har fascinert meg veldig i det siste.

3 nye spirer

Thu, 06 May 2010 18:27:46 GMT

I dag skal eg introdusera dei tri siste spirene.

Den største, den som heng lengst utfor kanten er Dill13. Den som er litt uklar i forgrunnen er sjølvsagt Dill11 (jf. førre blogginnlegg). Den lille som er i fokus, og som har lagt frå seg frøet er Dill12. Legg merke til at DIll12 har tri blad, allereie! Og då er det ikkje snakk om eit skot. Nei, det er eit ekstra blad av den typen alle andre berre har hatt to av til no. Det blir spanande å sjå korleis Dill12 utvikler seg i tida frametter...Og den siste, den lengst til høgre, er følgjeleg Dill14.

Til alle de som ikkje fekk namneframleggja dykkar gjennom sist: Ikkje heng med hovudet, her er det flust med fleire sjangsar! Og di fleire framlegg de kjem med, di større blir sjangsane!

I går nemnte eg at alle spirene no har kome med fleire skot, og dei veks, må vita! No som eg har introdusert alle dei nye spirene, er det på tide å gje oppdateringar på dei store, men det får venta til i morgon.

Deltaking, kunst og fleire spirer

Wed, 05 May 2010 16:48:34 GMT

Eg har fått mange fine henvendelsar i kommentarfelta, som eg har tenkt å samla i ei lita dåse i eit eige blogginnlegg seinare og svara og kommentera på dei då. Men fyrst litt dillekunst, sånn midt i veka, når helga verkar å vera altfor langt vekke:

Dette er eit portrett av Holom (litt yngre då enn no, vel å merka), mala av mystiske hr. NN.

Eg har endå fleire nye spirer å introdusera for deg:

Dette er den aller nyaste av dei, og eg vel å førebels kalla han/ho Dill10. På biletet ser du Dilleslange henga langt utføre kanten og Dillefant som spriker med stilk og blad i alle retningar. Dilleslange har fått så tynn og dårleg stilk etter at bladlusa har gnafsa på ho. Me kverkar mange av dei til dagen, og står vakt i skift, men det ser alltid ut til å dukka opp nye. Dersom du har tips for korleis eg meir effektivt kan kverka bladlus og andre skadedyr (utan å samstundes kverka plantene) er du hjarteleg velkomen til å leggja at ein kommentar. Nei, eg ber deg faktisk på mine knær om å leggja att ein kommentar, når eg tenkjer meg om.

Dette er Dill11 med Dill12, Dill13 og Dill14 i bakgrunnen. Då har eg introdusert alle. Du skal få bli betre kjent med Dill12, Dill13 og Dill14 seinare. Dei skal få si tid i rampelyset dei òg.

Fleire av dei litt eldre spirene har byrja å få fleire nye skudd, og de skal få bilete av dei så snart eg har introdusert dei siste tri.

Ny dag, ny spire

Tue, 04 May 2010 22:33:09 GMT

Nei, det har ikkje kome endå fleire dillspirer (det skulle tatt seg ut. Det er nesten meir enn nok av dei allereie. Og det er jo berre fem av dei som har namn), men det er på tide å introdusera ei ny spire!

Dill9, som har kome opp rett på sida av timiankrattet. Du ser ein tørr timianstilk på biletet.

Potta og plantene i ho har vore mykje plaga av bladlus og noko eg trur eg flugelarvar i det siste. Dei har særleg gått etter dillspirene. Eg prøver å halda dei nede og kverker dei eg ser, og eg ser ofte. Men du veit korleis det er med desse skadedyra. Dette blir spanande, nærast nervepirrande vil eg seia. Eg vonar det ikkje går for hardt ut over nokon av dei.

Reven som gjetar

Sun, 02 May 2010 16:37:56 GMT

Her om dagen skulle eg ut å finne gjetar til krøtera mine, så eg kunne få frikjøpt meir tid til å oppdatera bloggen som eg jo ikkje har vore så flinkt til dei heilt siste dagane. På veg ned til ManPower møtte eg ein bjørn.
- Kvar skal du hen? spurte han. Litt perpleks svarte eg at eg var på veg til ManPower for å finna meg ein gjetar.
- Men, vil du ikkje ha meg til gjetar då? spurte han.
- Det spørst...Kan du lokka?
- Hø-i! sa bjørnen.
- Du har noko på gong der, hr. Bjørn, men du er ikkje heilt der endå. Kanskje ein annan gong.
- Ok. Sest! sa bjørnen.
På bussstoppet møtte eg ein Ulv. Han hadde tydeleg venta lenge og trengte utløp for taletrongen sin. Bussen var forseinka, og han snakte lenge om vêret og Eyafjellajøkull, før han gjekk opp for emne å snakka om og spurte meg kva eg skulle. Eg sa som sant var at eg var på veg til ManPower for å finna ein gjetar.
- Kan du ikkje tilsetja meg som gjetar, då? spurte han.
- Ja, jo, ja, kanskje. Kan du lokka då?
- Ja, sa ulven. -Uh-uh!
- Oi, der kjem bussen! sa eg
- Kva? Går ikkje bussen til Galgeberg herfrå,
- Nei, eg trur ikkje det, sa eg.
- Fatosten! sa hr. Ulv, og gjekk.
På bussen sat eg på sida av ein rev. Ein trikk hadde køyrt over ei tyrirot og satt seg fast, så me blei ståande i kø ganske lenge, så eg og reven kom i snakk. Han sa han var på veg til Oslo S, men ville ikkje gå nærare inn på kva han skulle der. Då han fekk høyra at eg trengte ein gjetar, spurte han om eg ikkje kunne tilsetja han.
- Tja. Kan du lokka, så... sa eg, før han tok til å lokka.
- Dill, Dall, Holom! ljomte han ut i bussen, så dei andre som ikkje hadde gått av for lengst snudde seg og såg rart på oss. Eg blei mållaus av prestasjonen og gav han jobben på flekken.
Fyrste dagen på jobben åt han opp alle geitene mine, andre dagen åt han alle sauene mine og tredje dagen åt han alle gnuene mine. Alt utan å seia eit ord til meg. Då han kom for å gje meg skattekortet stod eg og lagde tzatziki. Eg spurte korleis det gjekk.
- Skallen er i elva og kroppen er i holtet, sa han kryptisk. Eg forstod ikkje så mykje av det han sa, men gjekk ut for å sjekka, men då åt han opp nesten all tzatzikien min, og prøvde å stikke av. Det var berre såvidt han slapp unna, og i etterkant trur eg kanskje det er det beste. Eg hadde nok drepe han, for å vera ærleg, dersom eg hadde fått tak i han der og då. Eg blei så sint at eg kasta den siste resten av tzatzikien etter reven, men eg traff berre haletippen. Så: dersom de ser ein reiv som er raud i pelsen og kvit på haletippen, så skriv ein kommentar!

Jamvel om eg ikkje klarte å halda løftet mitt om eit blogginnlegg på 1. mai, har de i alle fall fått ei forklaring på namna til Dall og Holom. Grunnen til at eg ikkje har kunna oppdatera bloggen i helga, er at det ikkje var dekning på det mobile breibandet mitt på hytta eg var låst inne på i helga. I mellomtida har det kome opp mange nye dillspirer, og dei har vakse seg veldig store! Eg slit litt med å finne ut kolreis eg skal nummerera dei. Eg for vel berre starta ein plass.

Her er Dill6, på sida av Krokodill,

Og her er Dill7&8. Dei står så nærme kvarandre, at eg ikkje gidd å halda styr på dei kvar for seg. I alle høve ikkje endå. Det har kome opp mange fleire, men dei får eg introdusera ein annan gong.

God mai!

Nyskot

Thu, 29 Apr 2010 20:22:50 GMT

Gode lesar! Eg beklagar om blogginnlegget førre veke blei litt langt. Eg blei litt riven med. Eg er glad for at det ikkje har skremt deg vekk. Til gjengjeld blir det eit litt kortare innlegg i dag.

Alle dillspirene har no antydningar til nye skot. Hjå nokon, som Dall og Krokodill, er dei lette å sjå, medan det berre er ein klump mellom blokkene hjå andre, som Dillefant og Dilleslang. Du får du illustrerande bilete av Krokodill og Dall:

Av ymse grunnar er eg forvist til å tilbringa heile 1. mai på ei hytte, så det blir diverre vanskeleg for meg både å gå i tog og ta bilete av dillspirene. Så det blir ingen oppdateringar på den fronten, men eit blogginnlegg blir det, og det kjem til å handla om dill på eit eller anna vis. Vent og sjå!

Skjermvokstrane

Wed, 28 Apr 2010 17:52:43 GMT

Her kjem blogginnlegget med kapittelet om Skjermvokstrar i H. L. Sørensens Lærebok i botanikk for mellomskulen, andre landsmålsutgåva, til landsmål ved Johannes Lid. Gitt ut i Kristiania av A. W. Brøgges boktrykkeris forlag. Det står dessverre ikkje noko om dill i kapittelet, og dersom me les litt kulturhistorikk inn i det, kan me jo seia at karve, gulrot, persille og selleri var meir utbreidde bruksplantar enn dill då boka blei gitt ut i 1921, noko som sikkert kan seiast om stoda i dag òg. Nett no er ikkje dillspirene våre særleg like dei skildringane me får av skjermblomstfamilien i dette kapittelet, men dersom dei blir skikkeleg store når dei veks til, kan me nok sjå ein god del likskapstrekk med mellom anna karve, som jo er veldig nøye beskrive her. God lesnad i alle høve!

Skjermvokstrane

Karve veks på turre bakkar og blømer i mai og juni. Roti er grov, greina hovudrot. Stylken greiner seg øvst, han er innhol so nær som i ledknutane der bladi sit feste.

Bladet har stor bladbelg; bladolata er dobbelblokkut med djupt innskorne småblad.

Blomstrane er kvite, sjeldan noko raude. Dei er ørsmå, men det er ei mengd av dei, og dei sit samla i samansette skjermar [dvs] ein samling småskjermar sit på stylker feste i eitt punkt til ein storskjerm. Under storskjermen sit ofte eitt eller 2--3 dekkblad (stordekket).

,

Figur 1 [biletet] syner blomsteren auka. Nedst er fruktemnet f. ovanfor det sit 5 krunblad med innbøygd odd k, 5 mjølberarar og 2 stutte mjølrøyrer g. Blomsteren er difor oversitjande; dette syner endå betre på den kløyvde blomsteren figur 2.

I figur 4 er krunbladi og mjølberarane burttekne; f er fruktemnet, n mjølrøyrene. Bekaren er heller utydeleg. Figur 3 syner tverrskurd av fruktemnet (2 rom).

Figur 6 syner den mogne frukti, ei kløyvingsfrukt. Dei 2 småfruktene er neter, dei har 5 ribbor langsetter. I fruktskalet er der tronge gangar med ein olje som lett eimar burt når han kjem fri. Denne oljen gjer karven skikka til krydd. "Karvekål" er dei ungde bladi

I det året frøet gror, får planten berre rot og stylkknupp og nokre blad kring han. Um sumaren samlar det seg upplagsnæring i roti. Fyrst andre året eller seinar skyt stylken upp, ber blomstrar og frukt, og so døyr heile planten.

Mange andre vokstrar har tilsvarande bygnad i blomsterstand, blomster og frukt, gror det meste og i stylk og blad.

Sume har dekkblad under småskjermane (smådekke), sume har både stordekke og smådekke. Sløke og hundesløke er vanlege vokstrar. Hundepersille er eit giftigt ugras i hagane; blømer utpå sumaren med kvite blomstrar og er lett å kjenna på det hangande 3-blada smådekket. Selsnepa (namnet frå Sel i Gudbrandsdalen) veks sume stade i tjørner og myrar og er sers giftig. Flekk-kjeks finst stundom forvilla ved byane; han er kjend frå soga um korleis Sokrates døydde.

I hagen dyrkar me gulrot, persille og selleri, av dei to siste er både roti og bladi nyttande. Gulroti veks vill i Mideuropa, og ein hende gong ogso hjå oss; roti er då kvit og grann og ikkje etande.

(Gulrotplanten får berre rot og blad fyrste året liksom karven. Skal me få frø, må me um hausten ta roti upp og ta bladi av, men lata stylkknuppen sitja. So let me røtene liggja um vinteren i turr sand i kjellaren. Når me so plantar dei ut um våren, skyt stylken snøgt upp av di han får næring or den store roti.)

Skjermvokstrane har små oversitjande blomstrar, mest jamt i samansette skjermar. Bekaren er oftast utydeleg; 5 krunblad med innbøygd odd; 5 mjølberarar (5te klasse); 2-delt kløyvingsfrukt (neter). Insekt som leitar etter honning, finn lett dei ørsmå blomstrane av di dei sit saman i store lysande skjermar.

Det var det. Likte du det? Uthevingane, i kursiv og feit skrift, er faktisk slik i originalen. Dessverre hadde Figur 1 falma litt i den versjonen av boka eg hadde tilgang til, og bokstavane k og g er difor vekke. Du kan framleis sjå restar etter strekane frå dei: Den mot venstre er k og peiker mot eit av dei fem kronblada med mjølbærar, korav ein har falma vekk frå biletet, og den mot høgre er g, som peiker mot dei to mjølrøyra. Mjøl er nok det same som pollen, og det er jo ganske logisk, eller kva?

Eg håpar dillspirene våre blir store og får slike fine skjermar med blomar, som er beskrive både her og i Litt om dill teksten min! Og det er dei godt på veg til. I dag har eg skimta nyskot hjå både Krokodill og Holom, og skotet til Dall har vakse. Eg legg ut bilete av Krokodill og Holom i morgon, men her får du Dall:

Som du kan sjå er det eine bladet til Dall litt skadd. Eg veit ikkje korleis det har gått til, men eg håpar det går greit.

Elles har Dillefant knukke eit blad i ei uheldig klemulukke mellom kameralinsa og kanten på blomsterpotta. Slik går det når du lener deg for langt utfor kanten, Fant! Dilleslange heng framleis med hovudet, og den bladlause basisilikumstilken har sunge ferdig siste strofe.

Seinare i veka eller til helga tenkte eg å skriva soga bak namna til Dall og Holom (det med reven, veit du?). Berre ein liten ting før du går; hadde det vore kult med fleire kapittel frå L. H. Sørensen, med bilete og greier, eller var det berre keisamt og vanskeleg og brakte opp vonde minner frå ungdomsskulen?

Nabolaget 2

Tue, 27 Apr 2010 10:59:17 GMT

Som eg lova, skal eg introdusera nokre fleire av plantene i vindaugskarmen i dag, for det er nok ikkje slik at dill, timian og basilikum som deler på plassen der. Nei, der finst òg desse:

Ein oregano,

litt mynte,

ein kaktus og...

Ein slags palme. Eg veit ikkje heilt kva slags palme det er. Gjer du?

Det har ikkje kome nokon nye spirer etter at eg planta dillfrø på laurdag, så her kjem bilete av dillspirer du har helsa på før som dagens oppdatering:

Krokodill, som ikkje har kome heilt ut av frøet enno,

og Dilleslange, framleis like melankolsk. Får håpa ho ikkje tar til flaska.

Jamt over virkar det som om veksten har stagnert litt i blomsterpotta, men skotet til Dall veks for kvar dag som går. No venter me berre på at det skal poppa opp nye spirer frå den grøderike jorda, og at dei andre spirene skal få nye skot dei òg. Og alt kan skje kva tid som helst! Seinare i veka skal de få heile kapittelet om skjermvokstrane frå Sørensen.

Litt om dill

Mon, 26 Apr 2010 17:36:16 GMT

Her kjem faktainnlegget om dill som eg har lova dykk så lenge:

Dill, eller Anethum graveolens som det heiter på fint, er ein plante i Skjermblomstfamilien, som har om lag 300 slekter med om lag 3000 artar, mellom anna anis, fennikel, gulrot, karve, kjørvel, koriander, persille, pastinakk, spisskummen og selleri.

Dette er kva H. L. Sørensen har å seia om Skjermblomstfamilien, eller skjermvokstrane, i Lærebok i botanikk for mellomskulen, andre landsmålsutgåva ved Johannes Lid frå 1921:

«Skjermvokstrane har små oversitjande blomstrar, mest jamt i samansette skjermar. Bekaren er oftast utydeleg; 5 krunblad med innbøygd odd; 5 mjølberarar (5te klasse); 2-delt kløyvingsfrukt (neter). Insekt som leitar etter honning, finn lett dei ørsmå blomstrane av di dei sit saman i store lysande skjermar.»

(Eg skal leggja ut heile kapittelet om skjermvokstrane frå Lærebok i botanikk for mellomskulen i eit seinare blogginnlegg, med illustrasjonar og det heile.)

Dill har tynne, bregneaktige blader. Det er desse og frøa (som du kan sjå i overskrifta til bloggen) som blir brukte til å krydra mat. Dillfrøa har litt sterkare smak enn bladene. Det går òg an å laga te med dill.

Nok fakta for i dag. No spørst det om eg klarte å halda lovnaden min, i og med at du sikkert klarer å finna dette blogginnlegget på google (sjå førre blogginnlegg og *skriv inn namn her*), men eg synst det var eit godt forsøk i alle høve. Eg tar etymologien til ordet dill i eit eige blogginnlegg. No over til våre eigne dillplanter:

Frå venstre: Dall, Dillefant og Holom. Viss du ser godt etter, kan du sjå at Dall held på å få eit nytt skot, der mellom bladene. Hurra!

Det var alt for denne gong. I morgon skal eg utvida nabolagsomgrepet. Berre vent og sjå!

Kva dill i jungelen...

Sun, 25 Apr 2010 15:22:18 GMT

I dag hadde eg tenkt å gje namn til alle dei tri siste dillspirene. Tusen takk til alle som har kome med nemneframlegg! Supert! Eg har ikkje kome på nokre premiar til dei som kom med vinnerframlegga, men dei skal få merka det når eg gjer det, for å seia det slik! Men føst; noko heilt anna:

Så til dåpsseremonien: Dillspira tidlegare kalla Dill4 skal frå no av heite Dillefant. Det kom eg på heilt sjølv, og de kjem til å forstå det i samanheng med namna på dei to andre spirene som skal døypast i dag.

Dillspira tidlegare kalla Dill1 får namnet Krokodill (gratulerer, Janne) og dillspira tidlegare kalla Dill3 får namnet Dilleslange (Kudos, mystiske hr. K). Som de sikkert skjøner henspeler dei siste tri namna på dyr i jungelen, høvesvis ellefant, krokodille og brilleslange. Den siste er ekstra morosam av di Dilleslange for tida ser litt ut som ein brilleslange og apropos nyhendeoppslaget over. Her er dei alle i hop:

Frå venstre: Dall, Dillefant, Krokodill, Dilleslange og Holom.

Frk. Janne og mystiske hr. K kan kan kanskje venta seg ei overrasking i tida som kjem -- ver (kanskje) på vakt!

I neste veke ein gong kjem den unike teksten om dill eg lova dykk; den de ikkje finn maken til, korkje på wikipedia eller google (og med tanke på arten til den siste av dei to, må de rekna med at de ikkje finn maken på heile internett).

...og så er det jo vår!

Sat, 24 Apr 2010 22:03:38 GMT

Og vår er så-tid, og det gjeld særleg denne laurdagen:

Sånn! No har eg sådd alle dei frøa du ser i det øvste biletet. Om nokre dagar kjem det, forhåpentlegvis, fleire dillspirer eg kan ta bilete av og som me i fellesskap kan gje namn til. Men ein dilledag er ikkje komplett utan ei dillspireoppdatering:

Slik såg (fh.) Dill4, Holom og Dall ut i dag. Legg merke til kor raskt Dill4 har vakse! Alle dillspirene er omlag jamstore no.

Dill3, i det litt melankolske hjørnet for tida.

Det var alt for i dag. Det var mykje bilete på lite tekst -- barn og analfabet spesial! I morgon tenkte eg me skulle spreia rundt oss med litt namn att. Sest då!

Nabolaget

Fri, 23 Apr 2010 16:58:55 GMT

I dag tenkte eg at eg skulle fortelja litt om nabolaget til dillspirene. For som du kanskje har sett, eller i det minste skimta på bileta av dei, er ikkje dillspirene åleine i den store, kvite blomsterpotta. Det er andre der, òg! Og då snakkar eg ikkje om fluger, sopp og mikroorganismar, men andre, skikkelege plantar. Slike som veks og har stilk og blad, og kanskje med tida blomar.

Her er eit par av dei:

To av naboane til dillspirene er eit basilikumpar. Eller rettare eit basisilikumstilkpar. Det er rett og slett to basilikumstilkar, der den eine, den som er i fokus, framleis har nokre blokker att.

Den siste av naboane til dillspirene kan de sjå litt av på basilikumbiletet, men her skal han, eller rettare det få utfolda seg på heile biletet (og i fokus!):

Eit timiankratt! I motsetnad til dillspirene, som eg har planta sjølv, er timianen og basilikumen kjøpt på Coop. Det er nok difor dei ikkje har klart seg så bra (i alle fall ikkje basilikumen), jamvel om dei var økologiske. Men, men.

Her kjem nokre bilete av dillspirene våre frå i dag. Eg må jo halda dykk oppdaterte! Her er Dill1, med Dill4 i bakgrunnen:

Og her er Holom, med Dall i forgrunnen:

Ja, eg veit eg hadde bilete av Dall og Holom i førre blogginnlegg òg, men eg syntest biletet blei så fint at eg måtte ha det med likevel -- er du ikkje einig?

Tusen takk til alle som har kome med med namneframlegg! Det er kjempekjekt! I morgon skal eg så nye dillfrø. Eg har enno ikkje fått nokre tips til kor djupt eg skal planta dillfrøa, eller om eg skal planta dei i jorda i det heile og ikkje berre strø dei oppå. Dersom du veit noko -- kva som helst -- som kan vera til hjelp i denne saka, så ikkje nøl med å leggja att ein kommentar.

God helg!

skriv inn namn her

Thu, 22 Apr 2010 17:19:23 GMT

I dag hadde eg tenkt å namngje dillspirene i vindaugskarmen (og i dag kjem det ikkje noko men...eller?). Sidan det strøymer på med namneframlegg og eg ikkje klarer å bestemma meg for kva namneframlegg eg likar best, skal eg ikkje drepa gledja dei kjære lesarane mine får av å koma med gode og fantasifulle namneframlegg, men (!) eg skal la nokre av spirene framleis heite DillX og venta med å namngje dei til eg har klart å bestemma meg for kva for framlegg eg synst er best (eg innrømmer at frk. Janne sin kommentar til førre innlegg òg spelte ei lita, men avgjerande rolle for denne avgjersla
- godt innspel, Janne!). I mellomtida skal eg prøva å koma opp med ein dillrelatert premie eg eventuelt kan gje til den eller dei som kjem med dei beste framlegga. Eg ser allereie at det kjem til å bli vanskeleg å koma opp med noko bra (som samstundes er dillrelatert) så eg kan ikkje lova noko, men dersom du kjem på noko, så ikkje nøl med å skriva det i kommentarfeltet!

No til sjølve namnegjevinga. Eg kjem til å gje namn til to av dillspirene - nemleg Dill2 og Dill5. Dill2 og Dill5 skal no få namna (høvesvis) Dall og Holom. Det er heilt rett at Dall og Holom ikkje var mellom framlegga i kommentarane, men eg syntest desse namna var så fiffige at eg ikkje kunne dy meg frå å bruka dei (men ikkje gje opp, namneframleggsgjevarar - det kjem fleire sjansar!). Eg vurderte å kalla ei spire for Dill, men det kunne fort blitt litt forvirrande, så eg lot vere. Dersom du ikkje «tar'n» -- bakgrunnen for namna, altså -- er det ingen grunn til å uroa seg. Det kjem eit oppklarande blogginnlegg om ei stund. Stikkord er rev og folkeeventyr. Meir torer eg ikkje seia.

Slik ser Dall og Holom (tidlegare Dill2 og Dill5) ut no:

I bakgrunnen kan de sjå stilken til Dill3. Den observange lesar kan òg sjå at Holom har vakse enormt frå i går! Dette går fortare enn eg hadde trudd det skulle då eg starta denne bloggen. Snart er det vel på tide å skriva litt om planten dill generelt. Eg lovar å gje dykk noko de ikkje finn på wikipedia eller google!

Noko nytt

Wed, 21 Apr 2010 16:57:49 GMT

I dag hadde eg tenkt å ha den omtala namneutnemningsseremonien, og når eg skriv det slik, mistenkjer du, kjære lesar, sannsynlegvis (og heilt korrekt) at det kjem eit men, og mennet kjem her: men noko har kome opp. Det har kome opp noko som eg personleg synst er endå kjekkare enn namneutnemningsseremoni. Og eg vonar at du er samd med meg når det kjem til graden av kjekkleik, og dersom du ikkje er det vonar eg at du har likevel tolmod nok til å venta til i morgon med dåpsseremonien utan å riva av deg håret. Viss ikkje skal du få ta ut litt frustrasjon i kommentarfeltet (det går heilt greit, kjære lesar. Eg lovar.). I tillegg er det som har kome opp i høgste grad vesentleg for dåpsseremonien, vil eg seia.

Det som har kome opp har faktisk heilt bokstaveleg tala kome opp. Då eg skulle vatna dillspirene (og dei andre plantene eg har, i den same og andre potter), oppdaga eg at det i løpet av natta hadde kome opp to nye spirer! Slik såg dei ut:

Dei får følgjeleg namna Dill4 og Dill5, men får ikkje ha dei lenge, ettersom dei snart får andre namn. Den eine er nede i venstre hjørne og den andre er oppe til høgre. Den lille, grønne tingen i midten er noko graps, og oppe til venstre er stilken til Dill2. (Eg må nesten laga eit kart over blomsterpotta snart)

Men dette er ikkje det einaste som har skjedd i løpet av dagen i dag. Mellom anna er gata ferdig asfaltert! Det er herleg å ha det overstått. Dei siste dagane har det køyrd ein skurtreskar-liknande køyredoning opp og ned gata og skrapt vekk gamal asfalt. Det har bråkt mykje. Ein dag blei eg nesten asfaltert inne då dei skulle asfaltera fortauet, men sprang ut rett før asfaltbilen kom til ytterdøra vår, så eg rakk gjeremåla mine.

I tillegg har Dill3 skutt i veret og nesten tatt att Dill2! Dill1 har og vakse, men ikkje i nærleiken så mykje som Dill3. Difor lar eg nettopp DIll2 og Dill3 figurera på det siste biletet i dette blogginnlegget: Dill2 foran og Dill3 bak:

- Og slik går no dagan'. Følg med vidare: I morgon kjem namneutnemninga og såing av nye frø er rett rundt hjørnet.