No er det verkeleg ikkje så lenge igjen til eg forsvinn frå jorda si overflate for å dukkeopp igjen på eit heilt anna kontinent, ein stad full av nye fargar, lukter, lydar, bilete og visdomsord, i India. Det er så spanande å tenkje på at eg blir heilt svimmel og ganske forvirra. Og det er så kjekt og merkeleg at alle kjensler og tankar ti-doblast ? minst! Det er eg sikker på. Det kjennest i alle fall slik i sommerfuglmagen min.

Dei kjenslene som også ti-doblast er heimekjenslene og årstidskjenslene, og det synst eg er veldig bra. Eg treng å suge opp ei slags næring av alle inntrykka eg har frå Sund og Noreg no før eg drar, for å ha eit ekstra overskot i India. Difor har eg allerede byrja å syngje haustviser, sjølv om sumaren berre så vidt har byrja å vinke hadebra. Eg er nemleg veldig glad i hausten her i Noreg. Det er jo så mange nydelege hauststunder ein kan trekke fram! Til dømes fuglar som flyg i store flokkar over gule åkrar, medan den skarpe, klare lufta, frå blå himmel og knallgul sol speglar seg i raudt og gult og orange. Augneblinkar då eg berre vil vandre rundt ute å puste alt djupt ned i magen, medan eg let tankane flyte. Om hausten bles det òg. Det regnar og blir kaldt. Det blir mørkt om kvelden, og eg veit ikkje om nokon som ikkje synest det er noko koseleg ved å sittje inne under eit teppe med stearinlys rundt seg, og bok og te og varme. Sjølv synst eg det er så fint, å sittje ved eit litt opna vindauge medan det bles ute, å lytte til suset som blandar seg med musikken eg høyrer på, slik eg gjer net no. (Eg lyttar forresten til den nye plata til Kobert og Trondheim jazzorkester, som er ei innspeling av musikken Kobert laga for den same konstelasjonen til ein konsert på moldejazz 08. Det er nydeleg!) Den intense kvardagen min går altså ikkje berre med på å gruble, men også på å samle augneblinkar å ha med i bagasjen. Og gjennom å syngje på dei små haustvisene som surrar rundt i hovudet mitt, får eg også kjenne litt på den deilige haustmelankolien før eg reiser. 

Eigentleg skulle denne bloggposten handle om den siste mummiboka av Tove Jansson. Den heiter «Sent i november» og knyt saman historiene til fleire av dei ein kanskje kan kalle birolle-figurane i mummidalen, då dei alle av ulike grunnar søkjer mot den trygge mummifamilien, men møter kvarandre i døra av eit tomt og forlatt mummihus. Det er ei nydeleg bok, som på ein ganske naiv og enkel måte skodar inn i djupe, komplekse personlegdommar i krise eller endring. Ein av mine yndlingskarakterar i mummidalen er nok Snusmumrikken. Han er så roleg og fri og i tilegg elsker han musikk, og det er nettopp denne kjærleiken til musikken og Snusmumriken sin søken etter ei haustvise, utdraget under handlar om. Dette var eg nødt til å lese høgt til Julie ein kveld, fordi det er så vakkert og haustmelankolsk:

Snusmumrikken fikk lyst å lage viser. Han ventet til lysten var helt sikker og en kveld tok han opp munnspillet som lå nederst i ryggsekken. I august, i Mummidalen et sted, hadde han funnet fem takter som var en umiskjennelig og strålende begynnelse til en melodi. De hadde kommet helt av seg selv som toner kommer når de har fått være i fred. Nå var stunden inne til å hente dem fram og la dem bli en vise om regn.

Snusmumrikken lyttet og ventet. De fem taktene kom ikke. Han fortsatte å vente uten

å bli urolig, for han visste hvordan det er med melodier. Men det eneste han hørte var det svake suset av regn og strømmende vann. Etter hvert ble det helt mørkt. Snusmumrikken tok fram pipen sin, men puttet den ned i lommen igjen. Han forstod at de fem taktene var blitt igjen i dalen og at han ikke ville finne dem før han gikk tilbake.

              Det finnes millioner av melodier som er lette å få tak i, og nye blir til hele tiden. MenSnusmumrikken lot dem flakse omkring som de ville, de var sommerviser for hvem som helst. Han krøp inn i teltet og inn i soveposen sin og trakk den opp over hodet. Det svake suset av regn og strømmende vann hadde ikke forandret seg, det hadde samme milde tone av ensomhet og fullbyrdelse. Men hva brydde han seg om regnet så lenge han ikke kunne lage en vise som handlet om regn.

Det er noko rart med langgrunt vatn. Langgrunne som strekk seg langt utover, der det eigentleg skulle vore hav og fisk og ei ukjendt djubde. Langgrunna er slikt eg får lyst å bruke som bilete på rare ting eg tenkjer på, eller symbol på djupare spørsmål, uansett kor klisjefylt det kan bli. Som til dømes eit bilete på eit menneske som det tek lang tid å nå djubda på, men som viser seg å nesten aldri botne når ein fyrst når det innerste.Og langrunna er noko eg, bevisst eller ikkje, blir tvungen til å ofre ganske mange tankar til nesten kvar dag, her eg lev mitt vakre, beskytta Sundliv, rett ved den blanke Trondheimsfjorden. I ulike settingar, både ved nakenbading, båtliv og fisketur, har eg fått kjenne på langgrunna som eit litt tungt, men underhaldande fenomen, og kvar dag skodar eg ut frå matsalen og undrast på kor langt utover eg eigentleg kan komme meg, utan bikini og svømmevest som hjelpemiddel. I kveld vart det ikkje nok med undringa lengre. Iført raude støvlar tok eg fatt på ein lenge etterlengta tur (fann eg etterkvart ut), til fots til havs. Og det eg fann ut var nesten overveldande. Eg hugsa plutseleg kor godt det er å gå på tur. Eg hugsa på kor godt det verker på kroppen og tankane. Korleis det kan snu undringa mi vekk frå alt det som står i hovudet mitt dagen lang - som menneske og relasjonar, lange reiser, personlege vanskelegheiter og iheluttenkte gruppetaktikkar - til heilt andre, heller kvardagslege, rare og koselege fenomen. Og korleis det kan få meg til å sjå eller tenke på saker frå ein heilt ny, fersk og uventa vinkel, som kan hjelpe veldig når eg prøver å løyse innvikla flokar frå ukjemde tankar.

I desse vekene sidan eg byrja på Sund igjen (det er medrekna veka på fredskorpskurs i Fredrikstad) har eg tenkt veldig, veldig mykje. I undervisninga går vi igjennom ganske mykje psykologisk arbeid, som, i alle fall for min del, er ganske vanskeleg fordi vi heile tida må kunne svare på kven vi er. Det kan vere i forhold til våre relasjonar, i forhold til FK-gruppa, i forhold til venta og uventa problem som kan oppstå i India, og også i forhold til resten av Sund og resten av verda. Faktisk nesten i forhold til oss sjølve. Dette er analyser som vanlegvis mest opererer som tankar og undringar i mitt eige hovud, utan å måtte svare for seg muntleg, og som kjennest tryggare og enklare når dei får gøyme seg i hjernebarken min, og i sjul utfordre meg der i frå. Nokre dagar har det nesten vore vanskeleg å hugse kven og kva eg eigentleg er og var og kvar eg skal, fordi alt svevar rundt litt utanfor kroppen min, kanskje for å byte plass med andre brikker for å endre seg permanent - fordi eg utviklar meg og lærer så mykje nytt - eller for å snart finne tilbake til den gode, godt tilslipte plassen sin med enda meir tyngde, av dei same årsakene. Samtidig har eg på veldig kort tid blitt sterkt knytta til (og også rive frå) ei handfull vakre menneske. Noko som har bydd på mange nye inntrykk, forventningar til meg sjølv og andre, og også ein veldig intensitet i det å dele alle ting. For fyrste gong på lenge kjenner eg veldig på kjensla av å vere veldig avhengig av å ha nokre menneske nær meg heile tida. Noko som kjennest ganske spesielt for meg, sidan eg faktisk presterte å gå eit år på folkehøgskule utan å kjenne den intense tilknyttinga til nokon andre på skulen.

Å gå utover ei halvoversvømt sandslette mot ukjende djup, og berre tenkje på kor sakte vatnet stig oppover anklane på dei blomeraude støvlane mine, og passe meg for å ikkje skli eller få vatn over støvlekantane. Å gå slik, heilt åleine, med berre bølgjesus og fjern latter i øyrene, var ei nydeleg gjennoppdaging av å finne ro. Ei ro, som til og med mitt håplaust kaotiske hovud vanlegvis greier å finne fram til av seg sjølv. Denne laurdagsnatta trengte eg ein langgrunn katalysator. Musikken, som vanlegvis er den mest brukte katalysatoren for å søke etter eller framheve dei inste kjenslene mine, blei igjen inne, og det langgrunne havet, med sine skjulte skattar og straumar, fekk rote rundt i kjenslene utanfor kroppen min, og virvle dei inn til ein roleg bomullsdott i botnen av magen min.

Det er fint å tenkje på kor mykje forskjell det kan gjere å følge langgrunna. Kor langt ein kan komme dersom ein berre får gå og gå utover og søkje mot og røre i dei ukjende djubdene, i staden for å berre gå langs kanten av alt og skode over overflata. Og også korleis ein faktisk får sjangsen til å halde seg på grunna, og vandre med den ei god stund, for å kjenne at ein er klar for det djupare dukket. Og å kjenne at berre det å røre i overflata av alt gjev virvlingar og straumar som jagar mykje av det godt gøymte opp til overflata. For å gjere det heilt klart: det heile ender altså med at eg får bruke langgrunna som eit ganske så fint bilete. Eit bilete på kva denne intense førebuingsperioden før Indiareisa på mange måtar handlar om. Nemleg det å røre borti det som kan skje og kan komme. Det vi kan finne i oss sjølv når ting vert vanskeleg, men kanskje ikkje vil eller kan fordjupe oss i før vi verkeleg får kjenne det på kroppen. Og forhåpentlegvis vil vi måtte komme ganske langt ut før vi kjem på så djupt vatn.

Julie har forresten gjort meg obs på at kanskje det er det faktum at eg er født i fiskene som gjer at eg elsker å skrive om vatnet så mykje. Det djupe, våte, blå og blanke. Men no er det natta - og då syng ein songar i staden.

Dette er ein song trollungane syng før dei legg seg å sove når dagen kjem. Eg synst den passar fint, fordi eg gjerne skulle vore litt meir som trollungane, og tumla rundt i mørkret om nettene når alt er godt og roleg heilt av seg sjølv. Dette er eit lite ynskje om gode draumar til alle søte blogglesarar.

Svarte natta har tatt slutt

nå er leken over

Hver en liten tusleputt ligger nå og sover

Den som ikke har gjemt seg nå

han og hun må evig stå

bli til stein med mose på

for sola den er farlig

Men hos oss er du trygg

natten den er vakker men dagen den er stygg

så sov min lille trollefjert

min snuskelusk

min fillebert

sov til sola har gått ned

som en stormende brann over åsen vår

mmmmmmm....

Det er forresten gode Julie som syng så fine nattasongar, for små og forvirra blånisse-trollungar.